Kur kambanat e kishave heshtin: Si t’i ripërdorim kishat?

Kisha e Shën Anës është pothuajse plot. Kori këndon, instrumentet dëgjohen. Por kjo është mesha e fundit në kishën e vogël katolike në Gildehaus, një lagje e Bad Bentheim pranë kufirit gjermano-holandez. Që tani e tutje, ajo nuk do të jetë më shtëpia e Zotit.

Drejt fundit të shërbesës, besimtarët hapin altarin dhe nxjerrin ca gjëra. Këto janë mbetje të vogla të një shenjtori, si copa kockash ose pëlhure, që janë gjithmonë të ngulitura në altarin e një kishe katolike të shenjtëruar.

"Prek zemrën"

Kisha Katolike e quan këtë "përdhosje", që do të thotë se një vend adhurimi dikur i shenjtëruar solemnisht tani është një ndërtesë profane. Dhe kaq. "Ta thyen zemrën", thotë pastori Hubertus Goldbeck për DW, duke fshirë një lot nga syri.

Ajo që po prek komunitetin e tij të vogël po prek edhe të krishterët besnikë në të gjithë Gjermaninë. Sepse, ndërsa Kisha në tërësi po tkurret, ajo duhet të heqë dorë edhe nga ndërtesat e saj.

Numri i anëtarëve të kishës në Gjermani po bie me shpejtësi. Vetëm në vitin 2024, dy kishat e mëdha në këtë vend humbën më shumë se një milion besimtarë, disa për shkak të largimit nga kisha, disa për shkak të vdekjes. Aktualisht, rreth 45 përqind e gjermanëve janë ende anëtarë të Kishës Ungjillore të Gjermanisë (EKD) ose Kishës Katolike. 30 vjet më parë, kjo përqindje ishte pothuajse 69 përqind.

Që nga viti 2000, qindra ndërtesa fetare janë mbyllur tashmë në të dy kishat, katolike dhe ungjillore. Konferenca e peshkopëve gjermanë deklaron se nga viti 2000 deri në vitin 2024, 611 kisha u mbyllën. Kisha Ungjillore vlerëson se 300 deri në 350 kisha u mbyllën në të njëjtën kohë, megjithëse nuk ka shifra më të sakta.

Ndërtesat e kishave në ofertë

Çfarë ndodh me kishat e mëparshme? Në disa qytete, veçanërisht në Berlin, komunitetet ortodokse në rritje kanë marrë përsipër disa ndërtesa kishash. Por ky është një përjashtim. Më shpesh, kishat shiten. Vetëm në kryeqytetin Berlin, disa ndërtesa të mëdha kishtare janë aktualisht në shitje. As prishja e kishave nuk është e rrallë.

Gjithnjë e më shpesh, po ndodh edhe ripërdorimi i plotë. Në Jülich, një vend midis Këlnit dhe Aachenit, në ish-kishën katolike të Shën Rokës sot shiten biçikleta. Thomas Oellers e zhvendosi "Qendrën e Biçikletave Toms" në ambientet e kishës.

"Komuniteti i famullisë më pyeti nëse mund ta imagjinoja të drejtoja biznesin tim në kishë", i thotë ai DW. Është kisha ku u pagëzua Oellers, ku mori kungimin e tij të parë dhe shpesh mori pjesë në meshë. Nga jashtë, pothuajse asgjë nuk ka ndryshuar në këtë ndërtesë të mbrojtur.

Në Wettringen, në veri të qytetit Münster, kisha e manastirit u shndërrua në një "kishë futbolli". Atje lutet me top tani. Në Kleve, ish-Kisha Ungjillore e Ngjalljes shërben si një arenë boksi. Ka edhe objekte fetare që janë shndërruar në bare, biblioteka, librari...

Manastire të tëra po shndërrohen në komplekse hoteliere - si në Düsseldorf-Kaiserswerth. Por ata ende e mbajtën emrin e vjetër "Mutterhaus" (Selia e urdhrit ose manastirit mëmë).

Në këtë epokë të krizës së strehimit, arkitektët po i shndërrojnë gjithnjë e më shumë kishat në ndërtesa banimi - në Berlin, Rostock, Trier, Këln ose Wuppertal. Një nga projektet më të mëdha të mëparshme është "Lukas-K-Haus" në Essen.

KishaUngjillore e Shën Lukës, e ndërtuar në vitin 1961 u shndërrua në një zonë banimi. Në katin përdhes në korridor, dy pllaka tani varen njëra mbi tjetrën: "Guri i Themelit 1959" dhe "Guri i Themelit 2012". Ndërsa dritaret me ngjyra të ndryshme të kujtojnë qartë dritaret me xham të pikturuar të kishës.

Alexandra Schröder ka jetuar në kishëne vjetër që nga rinovimi i saj. Ishte thelbësore për familjen e saj atëherë të gjente një apartament me më shumë dhoma dhe me shkolla të mira afër.

Një kat më poshtë është një fizioterapi. Pronarja, Jessica Günther, thotë se e ka hasur këtë hapësirë ​​krejt rastësisht. "Është një ndjesi e këndshme dhe paqësore të punosh këtu."

Ajo e di që shkallët në praktikën e saj dikur të çonin në altar dhe e di saktësisht se ku ndodhej altari. Por nuk i kushton ndonjë rëndësi të veçantë.

Një pacient, nga ana tjetër, mendon se ky është një vend shumë i mirë. Besimi do të thotë gjithashtu "të ndihmosh njerëzit që kanë nevojë për ndihmë", tha Stefan Hebenstreit për DW.

Nëse ndërtesa nuk është më kishë, atëherë përdorimi i saj për kopsht fëmijësh ose fizioterapi është "praktikisht" ende i lidhur me të. Hebenstreit, një fetar i devotshëm dhe praktikues që ka pësuar disa goditje cerebrale, flet ngadalë dhe duke menduar.

Këmbanat

Për të dëgjuar diçka kritike, duhet të gjesh njerëz që kanë jetuar në zonën përreth ish-Katedralës Lukaskirche për dekada të tëra. Një banori i mungon rënia e kambanave herë pas here. Një banor tjetër ankohet se orët në kullë - të cilat ende qëndrojnë - nuk tregojnë më kohën e saktë.

Dy kisha të mëdha duhej të punësonin komisione dhe të kishin dokumente mbi çështjen e konvertimit të tyre. Ekspertët dhe shkencëtarët po merren me këtë. Megjithatë, shpesh është çështje e lagjes, ose e njerëzve që duan të jetojnë atje.

Duke përdorur shembullin e një kishe të madhe në Berlin, historiani i artit Klaus-Martin Bresgott nga Zyra Kulturore e Kishës Ungjillore dhe një grup studentësh të arkitekturës hetuan se sa e rëndësishme mund të jetë një hapësirë ​​kishtare për një komunitet dhe një vendbanim.

Kisha Ungjillore në Berlin nuk ka më nevojë për Stephanuskirche në lagjen Wedding. Në fakt, ndërtesa, e ndërtuar midis viteve 1902 dhe 1904, ka qenë gjithmonë shumë e madhe. Por në atë kohë, u krye ndërtim monumental dhe vetë perandori erdhi në hapje. Tani kisha në të ashtuquajturin Soldiner Kiez, një lagje problematike, është e mbyllur prej kohësh. Është aq e rrënuar sa nuk mund të hysh as për një kohë të shkurtër pa një kaskë mbrojtëse.

Bresgott dhe studentët e tij nuk e shikuan ndërtesën fillimisht, por njerëzit, duke analizuar se çfarë u mungonte në lagjen e tyre. Ata zbuluan se kishte mungesë hapësire publike, vendesh për tu mbledhur, sportesh, kulture dhe hapësire për aktivitete shoqërore dhe komunitet.

"Gjithmonë ka pasur raste kur kishat ishin pak a shumë të rëndësishme", thotë Bresgott. "Ne e dimë që gjatë Luftërave në kohën e Napoleonit, kishat u përdorën si stalla për dekada. Por ato qëndruan."

Për të, Stephanuskirche është një shembull i përsosur se si një kishë e madhe mund ti shërbejë ende shoqërisë. "Nuk kemi pse të na zërë paniku menjëherë dhe të themi: Le të dorëzohemi, le ta mbyllim përgjithmonë!" / DW