Akuzat për korrupsion në nivel të lartë tronditin Qipron ndërsa ajo merr presidencën e BE-së

Ashtu siç qeveria e Qipros duhet të përqendrohet në presidencën e saj të Këshillit të BE-së, ajo duhet të shuajë me zjarr polemikat në vend lidhur me një video që qarkullon në internet, e cila pretendon korrupsion të nivelit të lartë.

Zhurma përqendrohet në një video misterioze të postuar në X me një montazh të figurave të larta të filmuara me sa duket duke përshkruar mënyra për të anashkaluar kufizimet e shpenzimeve të fushatës me donacione në para të gatshme dhe duke diskutuar një skemë që u lejon biznesmenëve të kenë akses tek presidenti dhe zonja e parë.

Një segment i referohej ndihmës që u jepet rusëve për të shmangur sanksionet e BE-së.

Qeveria mohon akuzat e bëra në video dhe e quan atë “aktivitet hibrid” që synon të dëmtojë “imazhin e qeverisë dhe të vendit”.

Qeveria nuk thotë se videoja është e rreme, por këmbëngul se komentet janë ngatërruar në mënyrë mashtruese. Pamjet duket se janë filmuar duke përdorur kamera të fshehta në takime private.

Të pabindura, partitë opozitare tani po bëjnë thirrje për veprime të mëtejshme.

Presidenti qipriot Nikos Christodoulides kundërshtoi ashpër sugjerimin për financim të paligjshëm të fushatës në një deklaratë për mediat lokale të premten.

«Do të doja t’u bëja thirrje publikisht kujtdo që ka prova për përfitime financiare të drejtpërdrejta ose të tërthorta gjatë fushatës zgjedhore ose gjatë kohës sime si President i Republikës, t’ua paraqesë ato menjëherë autoriteteve shtetërore kompetente», tha ai. «Nuk do t’i jap askujt, absolutisht askujt, të drejtën të më akuzojë për korrupsion».

Lidhur me referencën për pagesat e bëra nga bizneset, ai tha se kompanitë “duhet të ofrojnë edhe përfitime sociale brenda kuadrit të Përgjegjësisë Sociale të Korporatave (PSK) për shtetin, dua ta përsëris, për shtetin. Dhe ata e bëjnë këtë në fushat e shëndetësisë, mirëqenies, mbrojtjes dhe shumë fushave të tjera.”

Videoja e diskutueshme u postua të enjten pasdite në platformën e mediave sociale X në një llogari me emrin “Emily Thompson”, e cila përshkruhet si një “hulumtuese, analiste dhe lektore e pavarur e fokusuar kryesisht në politikat e brendshme dhe të jashtme amerikane”.

Nuk ishte e mundur menjëherë të gjendeshin informacione publike dhe të verifikueshme që konfirmonin identitetin e vërtetë të personit që fshihej pas llogarisë.

Videoja përfshin pamje të ish-ministrit të Energjisë, George Lakkotrypis, dhe drejtorit të zyrës së presidentit, Charalambos Charalambous.

Në regjistrime, Lakkotrypis paraqitet si një pikë kontakti për njerëzit që kërkojnë qasje te Christodoulides. Ai duket se e udhëzon bashkëbiseduesin e tij nëpër procesin e pagesave mbi limitin e fushatës prej 1 milion eurosh.

Në një deklaratë me shkrim, Lakkotrypis tha se është “e vetëkuptueshme” nga videoja që vërejtjet që i atribuohen atij janë redaktuar me qëllim shtrembërimin e kontekstit të diskutimeve, me qëllim dëmtimin e Qipros dhe atij personalisht. Ai shtoi se ka paraqitur një ankesë në polici. Policia ka nisur një hetim për videon, pas ankesës së Lakkotrypis, tha zëdhënësi i saj Vyron Vyronos për Agjencinë e Lajmeve të Qipros.

Videoja më pas tregon Charalambous, kunatin e Christodoulides, i cili shpjegon se si të hyjë në pallatin presidencial. “Ne jemi kontaktet kryesore, të dy, këtu në pallat, pranë presidentit”, thotë ai, duke shtuar se palët e interesuara mund t’i drejtohen presidentit me një propozim dhe para që mund të drejtohen për kontribute sociale.

Nuk pati asnjë deklaratë zyrtare nga Charalambous.

Videoja pretendon se kontributet sociale të bëra nga kompanitë përmes një fondi të drejtuar nga zonja e parë po keqpërdoren për të fituar trajtim preferencial nga presidenca.

Shqetësimi në lidhje me këtë fond nuk është i ri. Parlamenti qipriot vitin e kaluar votoi një legjislacion që kërkonte publikimin e emrave të donatorëve të atij fondi. Megjithatë, presidenti e vuri veton ndaj këtij veprimi dhe e çoi çështjen në gjykatë, duke argumentuar se zbulimi publik i listës së donatorëve do të përbënte shkelje të të dhënave personale. Gjykata vendosi në favor të presidentit dhe emrat nuk u zbuluan.

Stefanos Stefanou, kreu i partisë kryesore të opozitës AKEL, tha se videoja ngriti “çështje serioze politike, etike dhe institucionale” të cilat e kompromentuan presidentin dhe rrethin e tij politikisht dhe personalisht.

Ai i bëri thirrje presidentit që të shkarkojë Charalambous, të shfuqizojë fondin e mbështetjes sociale dhe — pasi donatorët të jenë bërë publikë — t’ia transferojë përgjegjësitë e tij një institucioni tjetër.

AKEL paraqiti gjithashtu një projektligj të premten për të shfuqizuar fondin brenda tre muajve të ardhshëm dhe bëri thirrje që zonja e parë të japë dorëheqjen nga posti i drejtueses së fondit. AKEL kërkoi gjithashtu që akuzat nga videoja të diskutohen në komisionin e institucioneve të parlamentit.

Një tjetër parti opozitare, Tubimi Demokratik, tha: “Ajo që zbulohet në video është tronditëse dhe jashtëzakonisht serioze… Shoqëria po shikon e shokuar dhe po kërkon përgjigje të qarta dhe bindëse nga qeveria. Përgjigje që nuk janë dhënë ende.”

Qiproja ka zgjedhje parlamentare në maj dhe zgjedhjet e ardhshme presidenciale janë në vitin 2028.