Katër vite nga përmendorja e 28 martirëve të vitit 1913 në Nashec – kujtesë që nuk duhet të lihet në harresë

Katër vite më parë, me dhimbje, përkushtim dhe dinjitet, familjarët e viktimave ngritën përmendoren në nderim të 28 martirëve të vrarë nga forcat serbe në mars të vitit 1913, një akt i vonuar, por i domosdoshëm për kujtesën historike dhe ndërgjegjen kombëtare.

Kjo përmendore nuk është thjesht një strukturë prej guri. Ajo është dëshmi e një krimi të rëndë, simbol i sakrificës dhe një thirrje e përhershme për të mos harruar. Është ngritur me kontributin e Shoqatës “Trojet e Arbërit” dhe përkrahjen e veprimtarit Nue Oroshi, si një përpjekje për t’i dhënë zë atyre që u shuan padrejtësisht.

Por, përtej kësaj përpjekjeje të familjarëve dhe atyre që e mbajnë gjallë kujtesën, mbetet një fakt i hidhur mungesa e vëmendjes institucionale. Që nga dita e zbulimit të saj e deri më sot, kjo përmendore ka mbetur jashtë radarit të atyre që kanë detyrim ta nderojnë historinë.

Në ceremoninë e përurimit, pavarësisht ftesave të dërguara, pjesëmarrja institucionale ishte pothuajse inekzistente. Vetëm deputeti Anton Quni ishte i pranishëm, për çka familjarët shprehin mirënjohje. Katër vite më pas, situata mbetet e njëjtë – një heshtje që rëndon mbi kujtesën kolektive.

Martirët e vitit 1913 nuk janë thjesht një kapitull i kaluar. Ata janë pjesë e identitetit tonë, dëshmi e një sakrifice që kërkon respekt të përhershëm dhe jo përkujtim sporadik.

Në këtë përvjetor, mesazhi i familjarëve është i qartë: kujtesa nuk mund të lihet në duart e pak njerëzve. Ajo është përgjegjësi e të gjithëve, veçanërisht e institucioneve që kanë detyrim moral dhe historik të qëndrojnë pranë këtyre simboleve.