Qeveria pezullon përkohësisht marrëveshjen për dorëzimin e sovranitetit mbi ishujt

Qeveria e Mbretërise se Bashkuar njoftoi këtë të shtunë  se ka vendosur të pezullojë përkohësisht marrëveshjen për dorëzimin e sovranitetit mbi Ishujt Chagos, ku ndodhet baza strategjike ajrore Diego Garcia, e përdorur nga SHBA dhe Britania. Sipas raportimeve, projektligji që do të mundësonte kalimin e ishujve nën sovranitetin e Mauritius nuk do të përfshihet në agjendën e ardhshme parlamentare, pasi marrëveshja kërkon edhe mbështetjen e Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Zyra e kryeministrit Keir Starmer deklaroi se Londra do të vazhdojë përpjekjet për të bindur Uashingtonin që të japë miratimin formal. Ndërkohë, presidenti amerikan Donald Trump e ka kritikuar marrëveshjen, duke e cilësuar atë si një “gabim të madh”.

Sipas planit të propozuar, Britania do të ruante kontrollin mbi bazën e rëndësishme ushtarake në Diego Garcia përmes një qiraje 99-vjeçare, duke garantuar vazhdimësinë e operacioneve amerikane atje. Një zëdhënës i qeverisë britanike theksoi se siguria afatgjatë e bazës mbetet prioritet.

“Ne vazhdojmë të besojmë se kjo marrëveshje është mënyra më e mirë për të mbrojtur të ardhmen e bazës, por kemi theksuar gjithmonë se do të ecim përpara vetëm me mbështetjen e SHBA-së,” deklaroi ai, duke shtuar se kontaktet me SHBA-në dhe Mauritiusin janë në vijim.

Ishujt Chagos kanë qenë objekt polemikash për dekada, pasi Britania dëboi me forcë deri në 2,000 banorë vendas gjatë viteve 1960–1970 për ndërtimin e bazës ushtarake. Përfaqësues të komunitetit ne Chagos  kanë shprehur zhgënjim për zhvillimet e fundit, duke kërkuar transparencë dhe të drejtën për vetëvendosje, si dhe rikthimin dinjitoz në vendlindje. Ndërkohë, marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Londrës ka pesuar tensione te forta ne javët e fundit, për shkak të qëndrimeve të ndryshme mbi konfliktet ndërkombëtare, përfshirë luftën SHBA-Izrael kundër Iranit. Trump ka kritikuar vazhdimisht Starmer, duke thënë se ai ka dëmtuar atë që shpesh quhet “marrëdhënia speciale” mes dy vendeve.