Porti strategjik në Detin e Kuq bie në duart e Houthive, kërcënohet rrjedha globale e naftës

Sipas katër burimeve ushtarake nga qeveria jemenase, Houthit kanë rritur ndikimin mbi Ngushticën Bab el-Mandeb, daljen jugore të Detit të Kuq, ndërsa kanë nisur sulme ndaj ishujve strategjikë Hanish.

Zhvillimet në Jemen kanë ndodhur vetëm disa orë pasi presidenti amerikan, Donald Trump, deklaroi se priste që lufta të përfundonte pas zgjedhjeve të mesmandatit në SHBA, të cilat mbahen më 3 nëntor.

Bab el-Mandeb, i njohur edhe si “Porta e Lotëve” për shkak të kushteve të rrezikshme të lundrimit, shtrihet mes Jemenit në Gadishullin Arabik dhe Xhibutit e Eritresë në bregdetin afrikan. Ngushtica është një pikë strategjike për transportin ndërkombëtar të naftës dhe mallrave.

Arabia Saudite, eksportuesja më e madhe e naftës në botë, është mbështetur në rrugën detare përmes Detit të Kuq pasi konflikti me Iranin ka çrregulluar rëndë transportin përmes Ngushticës së Hormuzit, përmes së cilës kalonte rreth një e pesta e naftës globale.

Tensionet në rajon ishin të larta të enjten. Autoritetet saudite të mbrojtjes civile lëshuan për herë të katërt brenda 24 orëve alarme emergjente në qytetin jugperëndimor Khamis Mushait, ndërsa Houthit kryenin sulme.

Ndërkohë, Pakistani i ka përcjellë Iranit një paralajmërim nga Arabia Saudite që të frenojë aleatët e tij Houthi në Jemen, në përpjekje për të parandaluar përshkallëzimin e krizës. Këtë e kanë bërë të ditur burime saudite, pakistaneze dhe iraniane.

Një zyrtar i lartë iranian ka konfirmuar se Pakistani ia kishte përcjellë mesazhin Teheranit të martën dhe se përgjigjja e Iranit ishte: “Irani nuk i kontrollon Houthit”.

Përshkallëzimi i konfliktit në Jemen mes Houthive dhe aleatëve jemenas të Arabisë Saudite, të cilët janë pjesë e qeverisë së mbështetur ndërkombëtarisht, vjen në një kohë kur Irani dhe Shtetet e Bashkuara kanë zhvilluar valën më të madhe të deklaruar të sulmeve reciproke ndaj transportit detar në rajonin e Gjirit që nga fillimi i luftës në shkurt.

Presidenti amerikan ka kërcënuar sërish se do të sulmonte një objekt të lidhur me programin bërthamor të Republikës Islamike.

Në tregjet ndërkombëtare, çmimi i naftës referente Brent ka qëndruar mbi 100 dollarë për fuçi të enjten, ndërsa rrugët e furnizimit përmes Ngushticës së Hormuzit dhe Detit të Kuq kanë mbetur të ndërprera.

Houthit, të konsideruar pjesë e një aleance rajonale të njohur si “Boshti i Rezistencës” dhe të mbështetur nga Irani, kanë mbështetur gjithashtu palestinezët në luftën në Gazë. Ata kanë lëshuar dronë dhe raketa drejt Izraelit, si dhe kanë sulmuar anije tregtare në Detin e Kuq.

Houthit kontrollojnë zonat më të populluara të Jemenit dhe pjesën më të madhe të veriut të vendit. Kontrolli mbi Mokën dhe rritja e ndikimit pranë Bab el-Mandebit u jep atyre një pozicion edhe më strategjik ndaj një prej korridoreve kryesore të transportit detar ndërkombëtar.

Bab el-Mandeb është veçanërisht i rëndësishëm për transportin e naftës bruto dhe karburanteve nga Gjiri drejt Mesdheut, përmes Kanalit të Suezit ose tubacionit Suez-Mesdhe në bregdetin egjiptian të Detit të Kuq.