Çmimi i gazit në Evropë u rrit me 28%, kriza iraniane kërcënon rrjedhat globale të energjisë

Çmimet e gazit natyror në Evropë u rritën ndjeshëm pasi luftimet në Lindjen e Mesme nxitën frikën e një ndërprerjeje serioze në furnizimin global me energji, raporton Bloomberg Adria.

Kontratat e ardhshme të referencës u rritën deri në 28 për qind, fitimi më i madh ditor që nga gushti i vitit 2023, pasi trafiku i cisternave përmes Ngushticës së Hormuzit u pezullua kryesisht gjatë fundjavës.

Ky kalim i ngushtë detar është një rrugë kyçe për transportin e produkteve të energjisë, përmes të cilit kalon rreth 20 për qind e eksportit botëror të gazit natyror të lëngshëm (LNG). Çmimet e naftës gjithashtu u rritën ndjeshëm.

Situata kërcënon të shkaktojë tronditjen më serioze në tregun e gazit që nga pushtimi rus i Ukrainës katër vjet më parë, i cili ndërpreu tregtinë globale të energjisë. Edhe pse vendet aziatike blejnë pjesën më të madhe të LNG-së së transportuar nga Lindja e Mesme, çdo ndërprerje e furnizimit do të rriste konkurrencën për burime alternative, duke rritur çmimet në të gjithë botën, përfshirë edhe në Evropë.

Evropa është veçanërisht në rrezik. Furnizimet me gaz janë jashtëzakonisht të ulëta dhe rajoni duhet të importojë sasi të mëdha të LNG-së gjatë verës për t’i rimbushur ato përpara dimrit të ardhshëm. Nëse transporti përmes Ngushticës së Hormuzit pezullohet për një muaj, çmimet evropiane të gazit mund të dyfishohen, vlerëson Goldman Sachs Group Inc.

Konflikti u përshkallëzua gjatë fundjavës pasi  SHBA-të dhe Izraeli sulmuan Iranin.Teherani u kundërpërgjigj me sulme ndaj disa vendeve. Anijet cisternë të LNG-së që ishin planifikuar të ngarkoheshin në Katar dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, sipas të dhënave të disponueshme, tani po vonojnë nisjet ose po ndryshojnë itinerare. Në të njëjtën kohë, Izraeli mbylli disa fusha gazi, duke bërë që importuesi kryesor Egjipti të kërkojë furnizime shtesë të LNG-së.

Irani ka thënë se nuk ka ndërmend të mbyllë Ngushticën e Hormuzit, por anijet filluan ta shmangin kalimin pothuajse menjëherë pas shpërthimit të konfliktit të shtunën. Ndërkohë, Katari ka njoftuar një pezullim të përkohshëm të të gjithë lundrimit detar.

Kontratat holandeze të ardhshme për dorëzim muajin e ardhshëm, një pikë referimi për çmimet e gazit në Evropë, u tregtuan 20 për qind më lart në 38.44 euro për megavat-orë në orën 8:04 të mëngjesit sipas kohës së Amsterdamit.