A mjafton urdhri i prokurorit për marrjen e telefonit? Pezullohet gjykimi ndaj ish-prokurorit Metush Biraj, çështja shkon në Kushtetuese

Procesi gjyqësor ndaj ish-prokurorit Metush Biraj dhe dy të bashkëakuzuarve është pezulluar, pasi Gjykata ka vendosur që nëpërmjet kontrollit incidental t’i drejtohet Gjykatës Kushtetuese për një çështje që prek drejtpërdrejt privatësinë dhe ligjshmërinë e sigurimit të provave elektronike.

Në qendër të dilemës juridike është pyetja nëse urdhri i prokurorit për marrjen e një pajisjeje elektronike përbën bazë të mjaftueshme ligjore, apo nëse ndërhyrja në pajisje dhe qasja në të dhënat e saj duhet të autorizohen paraprakisht nga gjykata.

Çështja nuk lidhet vetëm me marrjen fizike të telefonit apo pajisjes elektronike. Pajisje të tilla mund të përmbajnë komunikime private, fotografi, dokumente, kontakte, të dhëna të vendndodhjes dhe informacione të tjera personale. Për këtë arsye, Gjykata Kushtetuese pritet të vlerësojë nëse një ndërhyrje e tillë, e bazuar vetëm në urdhrin e prokurorit, mund të cenojë të drejtën e privatësisë dhe fshehtësinë e komunikimeve.

E drejta e privatësisë garantohet me nenin 36 të Kushtetutës së Kosovës, ndërsa çdo kufizim i saj duhet të ketë bazë ligjore, qëllim legjitim dhe të jetë proporcional. Pikërisht këto standarde pritet të analizohen nga Kushtetuesja në raport me kompetencat e prokurorit për sigurimin e pajisjeve dhe provave elektronike. Kushtetuta e Kosovës⁠

Vendimi i Kushtetueses mund të ketë rëndësi jo vetëm për këtë proces, por edhe për raste të tjera penale në të cilat telefonat apo pajisjet elektronike janë marrë me urdhër të prokurorit. Në varësi të përfundimit të saj, mund të shtrohet edhe çështja e ligjshmërisë dhe përdorshmërisë së provave të siguruara nga pajisja.

Deri në vendimmarrjen e Gjykatës Kushtetuese, gjykimi ndaj Metush Birajt, Shkodran Pulajt dhe Naim Osmanit do të mbetet i pezulluar. Pezullimi në raste të kontrollit incidental shërben që gjykata e rregullt të mos vazhdojë procesin përpara se të zgjidhet çështja kushtetuese nga e cila mund të varet vendimi i saj.

Biraj akuzohet për veprën penale “Marrja e ryshfetit”, ndërsa Pulaj dhe Osmani për “Dhënia e ryshfetit”. Rasti lidhet me pretendimet e Prokurorisë për dhënie të ryshfetit me qëllim të dështimit të një çështjeje penale për 130 kilogramë marihuanë.

Pra, ende nuk është konstatuar se është shkelur privatësia. Kushtetuesja do të vendosë nëse baza ligjore dhe mënyra e marrjes së pajisjes kanë respektuar garancitë kushtetuese./ G. Sinjali